Kategori: Makaleler

Adana’da En Çok Ne Gelişmiştir? Cesur Bir Bakış Açısı Adana… Sıcaklığıyla ünlü, kebabıyla nam salmış, insanının genellikle neşeli ama bir o kadar da fazla tempolu olduğu bir şehir. Herkesin Adana ile ilgili kafasında bir şeyler var. Kimi “adana kebabını” sever, kimi “şalgamı” tartışır, kimisi ise “İyi ki Adana’dayım!” diyerek sıcaktan sızar. Peki, gerçekten Adana’da en çok ne gelişmiştir? Hadi, buna cesur bir bakış açısıyla yaklaşalım. Sıcak havaların altında bir Adana sokaklarında yürürken, bu şehirde ne gelişmiş diye soruyorum kendime. Ve işte size net bir cevap: Adana’da en çok “kebabın” geliştiğini söyleyebilirim. Adana kebabı, sadece bu şehre ait bir “marka” olmanın…

Bir Düzine 10, Bir Deste 12 Daha Kaç Eder? Kültürel Hesaplamaların Derinliklerine Yolculuk Kültürlerin Çeşitliliğini Keşfetmek: Bir Antropoloğun Daveti Antropologlar için, sayıların, ölçülerin ve hesaplamaların ötesinde, kültürler arasındaki anlam farklılıkları oldukça büyüleyicidir. Her toplum, kendi tarihsel bağlamında, günlük yaşamlarını anlamlandırma biçimlerini geliştirir. Sayılar ve birimler, bir kültürün toplumsal yapısını, ritüellerini, sembollerini ve kimliğini yansıtan önemli araçlardır. “Bir düzine 10, bir deste 12 daha kaç eder?” sorusu, basit bir hesaplama gibi görünebilir. Ancak bu soruyu antropolojik bir bakış açısıyla incelediğimizde, sayıların ve birimlerin ötesinde, insanların dünyayı nasıl yapılandırdığını, nasıl anlamlandırdığını ve toplumsal yapılar içinde nasıl iletişim kurduklarını daha derinlemesine keşfederiz. Farklı…

Bilim ve Felsefe Arasındaki Bağlantı: Bir Psikolojik Perspektif Bir gün, bir arkadaşım bana şunu sordu: “Bazen hayatın anlamını ve insan doğasını sorguluyorum. Ama gerçekten ‘biliyor muyuz’ diyorum? Hani, bilimsel olarak açıklayabilen bir şey var mı?” Bu soru beni düşündürdü. İnsanlar, kendilerini ve dünyayı anlamaya çalışırken bazen bilimsel verilere dayanıyor, bazen de felsefi düşüncelerle yol alıyorlar. Ama bu iki alan gerçekten birbirinden ne kadar uzak? Yoksa insanın psikolojisini anlamak için bilim ile felsefenin birleşebileceği bir alan var mı? Merak ettim, düşündüm ve işte bu yazıyı yazmaya karar verdim. Gelin, bilim ve felsefe arasındaki bu derin bağlantıyı psikolojik bir mercekten inceleyelim. Bilim…

Açık Olan Tüm Pencereleri Simge Durumuna Getirmek: Bir Dijital Dünya, Bir Felsefi Sorun Günümüzün hızla dijitalleşen dünyasında, her gün karşılaştığımız küçük ama anlamlı eylemler, yalnızca pratik bir amacı taşımakla kalmaz; bazen daha derin felsefi soruları gündeme getirir. Açık olan tüm pencereleri simge durumuna getirmek gibi basit bir işlem, bizim dijital dünyamızda zihinsel ve varlık düzeyinde nasıl hareket ettiğimize dair düşündürücü bir metafor olabilir. Teknolojik bir arayüzde, birden fazla pencere açıldığında zihnimiz de birden fazla düşünceyi aynı anda işlerken, bu pencereleri simge durumuna getirmenin insan zihnindeki paralel süreçlerle nasıl örtüştüğünü sorgulamak kaçınılmazdır. Teknoloji, ontolojik sorularla kesiştiğinde, basit eylemler derin bir anlam…

Atilla İlhan’ın “Üçüncü Şahsın Şiiri” ve Ekonomi Perspektifi: Kaynaklar, Seçimler ve Toplumsal Refah Giriş: Ekonomist Gözünden Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Ekonomi, insanların sınırlı kaynaklarla sonsuz ihtiyaçları karşılamak için verdikleri kararların toplamıdır. Her ekonomik karar, bir seçim ve bunun doğurduğu sonuçları içerir. Bu temel anlayış, sadece piyasaları değil, bireysel ve toplumsal düzeyde de geçerlidir. Atilla İlhan’ın “Üçüncü Şahsın Şiiri”, bir şiir olmasının ötesinde, karar alma süreçlerini ve bu süreçlerin toplumsal yapılar üzerindeki etkilerini düşündüren derin bir metin olarak karşımıza çıkar. Ekonominin temel ilkelerinden biri olan seçimlerin sınırlılığı, bu şiir aracılığıyla toplumsal yapıları ve bireylerin içsel çatışmalarını anlamada önemli bir anahtar…

Merkeziyetçilik Ne Demek Tarihte? Evet, başlık biraz ağır görünebilir. Ama merak etmeyin, arada birkaç espri sıkıştırarak konuyu çok daha eğlenceli hale getireceğiz. Merkeziyetçilik ne demek? Tarihte nasıl şekillendi? Hadi gelin, tarih kitaplarındaki o klasik kuru bilgileri bir kenara bırakıp, daha eğlenceli bir bakış açısıyla inceleyelim. İzmir’de, akşam arkadaşlarla sahilde yürürken bu terimi biraz daha düşündüm ve anladım ki, aslında merkeziyetçilik bazen bizim günlük hayatımıza o kadar yakın ki, çoğu zaman fark etmiyoruz! Merkeziyetçilik: Kral Her Şeyi Bilir! Tarihte merkeziyetçilik dediğimizde aklımıza gelen ilk şey, aslında bir ülkenin ya da imparatorluğun yönetim gücünün tek bir elde toplanmasıdır. Yani, her şeyin ve…

Gözü Dikti Ne Demek? Konya’da yaşayan, hem mühendislik hem de sosyal bilimlere meraklı bir genç olarak, bazen kafamda iki farklı sesin birbirini tartıştığını hissediyorum. Bir tarafta, olaylara analitik bir bakış açısıyla yaklaşmaya çalışan içimdeki mühendis, diğer tarafta ise olayları insani yönleriyle değerlendirmeye çalışan içimdeki insan tarafım var. Bugün, “Gözü dikti ne demek?” sorusunu sorarak bu iki farklı bakış açısını karşılaştırmaya çalışacağım. Kendi kendime sorgularken, aslında bu deyimin çok daha derin anlamlar taşıdığını fark ettim. İçimdeki Mühendis: İşin Mantıklı Tarafı Bir mühendis olarak baktığımda, “gözü dikmek” ifadesi, aslında bir hedefe odaklanmayı ve bu hedefe ulaşmak için belirli bir çaba sarf etmeyi…

Askerlik İçin Muayenede Ne Yapıyorlar? Geleceğin Askerlik Sistemi Üzerine Düşünceler Ankara’nın o sakin akşamlarından birinde, akşam yemeğini hazırlarken birdenbire aklıma geldi: “Askerlik için muayenede ne yapıyorlar?” Bu soruyu düşünüp dururken, hemen geleceğe yönelik birkaç senaryo canlanmaya başladı. Gelecekte askerlik, teknolojinin, dijitalleşmenin ve değişen toplumsal dinamiklerin etkisiyle nasıl şekillenecek? Her şeyin dijitalleştiği, her şeyin hızla evrildiği bir dünyada, askerlik ve askerlik muayeneleri de bu değişimden nasıl etkilenecek? İçimdeki teknoloji meraklısı ve aynı zamanda geleceği düşünme isteğiyle bu soruyu kendime sorarken, gelecekteki askerlik deneyimimi hayal ettim. Askerlik İçin Muayenede Ne Yapıyorlar? Bugünden Geleceğe Şu an askerlik muayenesi, fiziksel muayenelerle başlıyor. Sağlık durumumuz…

Adıl Hangi Terim? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme “Adıl hangi terim?” sorusu, her ne kadar dil bilgisiyle ilişkili bir soru gibi görünse de, aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle çok derin bir bağa sahip. İstanbul’da, toplu taşımada, sokakta veya işyerlerinde bazen öylesine duyduğum bir kelime ya da cümle, bana bazen ne kadar önemli bir noktayı işaret ettiğini hatırlatıyor. “Adıl hangi terim?” sorusunun arkasında yatan derinlik, bizim dilimizi nasıl kullandığımızda ve bu kullanımların toplumsal yapılarla nasıl şekillendiğinde yatıyor. Bu yazıda, dilin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle olan bağlantısını günlük hayatımda gözlemlediğim sahnelerden örneklerle inceleyeceğim. Adıl…

İyilik Diğer Adı Nedir? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Giriş: Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Ekonomi, sınırlı kaynaklarla yapılan tercihler ve bu tercihlerden doğan sonuçları inceleyen bir bilim dalıdır. İnsanlar, sınırlı zaman, para ve enerjilerini en verimli şekilde kullanmaya çalışırken, her seçim aynı zamanda toplumsal etkiler yaratır. Bu noktada “iyilik” gibi soyut bir kavram, bireysel ve toplumsal düzeyde çok derin ekonomik sonuçlar doğurabilir. İyilik, sadece bireylerin birbirlerine yardım etmesi anlamına gelmez; aynı zamanda bu yardımın ekonomik, toplumsal ve çevresel etkilerini de içerir. Peki, iyilik ekonominin neresinde yer alır ve diğer adı nedir? İyilik ve Altruizm: Ekonomik Bağlantılar Ekonomik açıdan iyilik, genellikle…